Google Now và Siri ra đời thế nào?

Có thể bạn sẽ nhanh chóng nhận ra, nhưng Google Now thực sự là một sản phẩm gây cho chúng tôi ấn tượng mạnh. Chúng tôi không thể nói chắc được liệu Google Now có thể tồn tại lâu dài hay không; nhưng nếu điều này xảy ra thì nó sẽ trở thành một hiện tượng đặc biệt. Dĩ nhiên, Google không xây dựng Google Now một mình. Gã khổng lồ đã có một hành trình dài trước khi có thể cho ra đời sản phẩm mới này. Từ một sản phẩm mang đặc trưng riêng được Apple mua lại và thiết kế lại cho phù hợp với iOS, giờ đây Google Now là một chương trình được xây dựng nên từ hàng loạt các chương trình khác – một vài chương trình do Google tự viết, một vài có được do mua lại và cũng có chương trình được đặt hàng đặc biệt.

Có một vài tranh luận về toàn bộ quá trình này với một vài ý kiến cho rằng Google Now có chất lượng tốt hơn Siri bởi nó được Google xây dựng ngay từ bước đầu tiên (dù điều này không hoàn toàn chính xác), trong khi Apple chỉ mua lại Siri ( và điều này cũng không hoàn toàn đúng). Đây quả là một cuộc tranh luận ngu ngốc, nhưng nó đã khiến chúng ta phải xem xét lại sâu sắc quá trình xây dựng nên những sản phẩm này.

Ý nghĩa thực sự của những sản phẩm này cũng là một vấn đề bởi mọi người đều nhấn mạnh vào ý nghĩa “trợ lý cá nhân” cũng như so sánh những điểm giông nhau giữa chúng. Những so sánh này là rất sai lầm bởi “trợ lý cá nhân” là một cái tên quá chung chung. Cũng gống như một chiếc xe đạp và một chiếc máy bay phản lực đều là phương tiện giao thông nhưng đem chúng ra so sánh là một điều không hợp lý. Trong trường hợp này, Siri là một công cụ tìm kiếm thông tin và tổ chức quản lý tệp tin dựa trên những thao tác chủ động của bạn. Còn Google Now là một công cụ không chỉ phục vụ cho việc tìm kiếm, sắp xếp thông tin, mà quan trọng hơn đây là một nền tảng có khả năng theo dõi hành vi và sở thích của bạn để chủ động tìm ra những thông tin bạn cần mà không cần chủ động tìm kiếm. Hiển nhiên tính năng của hai chương trình này có những điểm tương đồng, nhưng điều đó không có nghĩa là việc so sánh chúng là cần thiết.

Chúng ta không thể khẳng định được rằng trong số hai chương trình này, chương trình nào là tốt hơn. Vấn đề là ở chỗ về một vài khía cạnh nào đó, một chương trình được mua lại sẽ không thể mang những đặc trưng của chủ nhân tạo ra nó được nữa, ngay cả khi vị chủ nhân đó được chuyển giao cùng với sản phẩm. Một ví dụ đắt giá là hệ điều hành Android. Android được xây dựng bởi đội thiết kế Android do Andy Rubin làm trưởng nhóm, và sau đó được Google mua lại toàn bộ. Andy và toàn đội vẫn làm việc cho Google nhưng Android đã hoàn toàn trở thành sản phẩm mang nhãn hiệu Google. Tương tự như vậy, Siri được Apple mua lại, nhưng nếu nói nó là một ứng dụng đặc trưng của iPhone thì điều này là không chính xác.

MỘT VÀI NÉT VỀ SIRI

Được coi như là một chương trình ứng dụng độc lập trong năm 2010. Siri có thể sử dụng để đặt chỗ trong nhà hàng, đặt vé xem phim, tìm kiếm thông tin hay thông tin dự báo thời tiết. Một vài tính năng đã được loại bỏ khi Apple mua lại Siri bởi Apple không sử dụng những dịch vụ như Bing, Yahoo hay Google để tìm kiếm thông tin, nhưng thay vào vị trí của các tính năng đó, Siri đã được tích hợp với iOS. Điều này có nghĩa là những option lịch trình, nhắc nhở, gọi điện/gửi tin nhắn, nghe nhạc và chính tả đã xuất hiện. Khi hoàn thành, Siri đã giúp kết nối lại với một vài đối tác mà Apple đã từ bỏ trước đây cũng như mang lại nhiều quan hệ đối tác có giá trị hơn. Mặc dù chưa đặt được quan hệ với những đối tác chiến lược cùng các dịch vụ như OpenTable và MovieTickets, Yelp và Wikipedia đã xuất hiện trên iOS phiên bản Siri, và điều đáng chú ý nhất là sự góp mặt của Wolfram Alpha.

Điểu đáng nói là dù tốt hay xấu, Siri không còn là sản phẩm nguyên bản khi Apple mới mua lại. Chắc chắn, tính năng nhận diện giọng nói của Nuance vẫn là điểm đáng chú ý nhất của Siri, nhưng chương trình này đã trải qua rất nhiều thay đổi lớn. Những gì chúng ta thấy trên iOS không còn là sản phẩm của nhóm thiết kế Siri. Siri không đơn thuần được Goole mua lại và kết hợp vào iOS nữa mà là một sản phẩm với những tính năng bắt chước của Apple.

GOOGLE NOW

Mặt khác, Google không mua một sản phẩm riêng lẻ và biến đổi nó để cho ra đời Google Now. Như chúng tôi đã đề cập, sản phẩm này được tạo nên bởi hàng loạt các phi vụ mua bán, thuê và kế hoạch phát triển từ ít nhất 5 năm trước. Xét trên nhiều phương diện, Google Now có thể coi là một ý tưởng tương tự như Google+ với mục đích thống nhất các sản phẩm và dịch vụ khác của Google bao gồm công cụ tìm kiếm, thông tin địa điểm, giao thông, du lịch, và tất nhiên cả tính năng nhận diện giọng nói.

Trong khi Apple hợp tác với Nuance cùng phẩn mềm Dragon của công ty để xây dựng tính năng nhận diện giọng nói cho Siri, Google đã mất 5 năm để tạo nên cơ sở dữ liệu giọng nói của riêng mình. Dự án này bắt đầu với sự kiện Mike Cohen được tuyển dụng vào năm 2007. Thực chất Cohen là nhà đồng sáng lập Nuance. Ông là người khởi đầu ý tưởng xây dựng một cơ sở dữ liệu nhận diện giọng nói và bắt đầu thu thập dữ liệu thông qua GOOG-411 vào năm 2007 trước khi việc thu thập này được thực hiện thông qua lời nói trên Android trong vòng 2 năm trở lại đây, chưa kể đến sự đóng góp của Google Voice cũng như dịch vụ hộp thư thoại. Cohen rời Google vào đầu năm nay nhưng dự án này vẫn sẽ tiếp tục tiến hành.

Mặt khác, giống như Siri, Google cần có một giọng nói đạt tiêu chuẩn để trả lời người sử dụng. May mắn thay Google đã mua lại Phonetic Arts từ tháng 10 năm 2010. Sự kiện này ban đầu nhằm mục đích cải thiện giọng đọc tự động trên Google Translate cũng như khả năng đọc tự động từ những ký tự được nhập trên Android. Phonetic Arts đã góp phần nâng cao chất lượng giọng đọc tự động lên đáng kể và công nghệ này đã trở nên rất thân thuộc, tiện dụng trên Google Now bởi giọng đọc này nghe mượt mà hơn giọng đọc trên Siri. Do cơ sở dữ liệu giọng nói đã được phát triển hơn rất nhiều, giờ đây việc Google cần làm là tăng cường việc sử dụng để đạt kết quả tốt nhất.

Google đã từng bước mở rộng từ một dịch vụ tìm kiếm đơn giản ra nhiều dịch vụ khác. Giờ đây khi tìm kiếm, những gì bạn nhận được không chỉ còn đơn thuần là kết quả mà là câu trả lời cho những câu hỏi của bạn, ví dụ như định nghĩa từ, kết quả thi đấu thể thao, lịch chiếu phim và thông tin chuyến bay. Trong khi một vài thông tin kiến thức này có được thông qua các mối quan hệ hợp tác hay nội dung có thể tìm kiếm trên mạng, phần lớn kho thông tin của Google Now có được thông qua các phi vụ mua bán.

Thông tin về các chuyến bay được thu thập thông qua các kết quả tìm kiếm trên fightstats.com, nhưng cuối cùng Google có thể biến những thông tin này thành kết quả của mình dưới hình thức của ITA Software (Google mua lại công ty này vào 7/2010). Giờ đây ITA Software đóng vai trò hậu thuẫn cho Google đối với dịch vụ đặt vé của Google Now. Các kết quả về địa điểm vốn là một phần lớn của bất kỳ dịch vụ tìm kiếm di động nào cũng đã đạt được những bước tiến lớn từ một vài phi vụ mua lại công ty của Google. Google đã thuê toàn bộ nhóm của Ruba.com (5/2010), một công ty cung cấp dịch vụ hướng dẫn du lịch online nhằm tăng cường những kết quả tìm kiếm trong các khu vực cụ thể. Tiếp đó Google đã mua lại Clever Sense (12/2011) – công ty đã xây dựng nên ứng dụng Alfred và Zagat – công ty chuyên cung cấp thông tin về các nhà hàng (9/2011). Một điều đáng chú ý là mối bất hòa giữa Google với Yelp, và việc mua lại Zagat là câu trả lời cho sự thiếu hụt trong ngân hàng dữ liệu địa phương này.

Có thể phi vụ mua lại công ty khác lớn nhất của Google là với Metaweb vào giữa năm 2010. Dĩ nhiên Apple phải hợp tác với các đơn vị dịch vụ thông tin như Wikipedia, Wolfram Alpha và Yelp nhưng chính dịch vụ của Google lại cung cấp cho người dùng những thông tin và dữ liệu có cấu trúc và Metaweb chính là tương lai của điều này. Mới đây Metaweb đã chính thức ra mắt cùng Google dưới hình thức Knowledge Graph và Semantic Search. Giờ đây thay vì việc tìm kiếm từ khóa, chúng ta đang tìm kiếm những đối tượng ngữ nghĩa. Điều này có nghĩa là kết quả trả về cho các từ có cùng cách viết sẽ khác nhau (do giờ đây Google có thể biết được chúng ta đang tìm kiếm thông tin về hiện tượng sấm trong thiên nhiên (thunder) hay NBA Thunder). Những kết quả này được chỉ ra trong phần Knowlegde Graph nằm bên phải kế quả chuẩn.

Những khối thông tin này đã khiến việc chuyển đổi giữa các thẻ trong giao diện người dùng Google Now trở nên dễ dàng hơn. Chúng tối cũng phải đề cập đến sự kiện Maritas Duarte – một trong những nhân tố chủ lực đằng sau Google truyền thống - được tuyển dụng vào 5/2010. Maritas luôn là tín đồ của hình thức “thẻ” nên chúng ta có thể khá chắc chắn ý tưởng sử dụng “thẻ” trong Google Now là của Martias. Những người đã từng sử dụng webOS có thể nhận ra rằng “thẻ” chính là hình thức chủ yếu của nền tảng được thiêt kế bởi Martias này. Tiếp đó chúng ta lại có thể chứng kiến giao diện menu đa nhiệm của Android chuyển sang hình thức thẻ và giờ đây chúng ta có thẻ thông tin ở Google Now.

Người dùng sẽ cảm thấy khá lạ lẫm khi theo dõi thông tin trên Google Now, nhưng nền tảng này lại rất dễ dàng khi dùng để học hỏi bởi nó sử dụng hai yếu tố Google đã tinh chỉnh trong suốt một thời gian dài: lịch sử web và các thông tin địa điểm. Lịch sử web cho biết cả lịch sử tìm kiếm và bất kỳ trang web nào trong kết quả tìm kiếm mà người dùng đã từng ghé thăm; trong khi thông tin địa điểm cho biết địa điểm du lịch cũng như nghỉ ngơi làm việc của bạn. Nếu bạn sở hữu một chiếc điện thoại Android có dịch vụ thông tin địa điểm, Google có thể biết nơi bạn sống và làm việc, và tất cả các dữ liệu có thể dễ dàng tìm thấy trên bảng điều khiển Latitude (chú ý: đây là những dữ liệu riêng tư chỉ bạn mới có thể nhìn thấy). Khi bạn kết hợp dữ liệu địa điểm với lịch cá nhân cũng như những lựa chọn do Google gợi ý rằng bạn nên lái xe, sử dụng phương tiện công công, đi bộ hay đạp xa, bạn sẽ có một tập hợp những thông tin hết sức có giá trị có thể đưa ra những thông tin bạn cần tại một thời điểm và địa điểm nhất định.

KẾT LUẬN

Chúng ta không thể nói chính xác được mức độ đóng góp của Google trong quá trình xây dựng Google Now so với Apple trong quá trình xây dựng Siri. Cả hai đều có những cách thức phát triển hết sức riêng biệt do sự khác biệt trong đặc tính của hai chương trình, của hai công ty và nguồn lực của từng công ty. Google là một công ty phần mềm đã nỗ lực hết mình trong nhiều năm để thấu hiểu khách hàngtrong khi Apple không có được những thông tin đó để thúc đẩy mình và phải xây dựng một sản phẩm có thể sử dụng để thu được những dữ liệu đó. Như chúng tôi đã đề cập ở trên, chúng tôi hoàn toàn mong đợi Siri có thể tiếp tục phát triển để cuối cùng có thể trở thành một dịch vụ push như Google Now. Nhưng dù kết quả là gì thì quá trình Siri trở thành một chương trình được hoàn toàn công nhận cũng rõ ràng hơn Google Now. Apple luôn luôn có xu hướng làm việc từ một định dạng tập trung, tạo ra một sản phẩm đơn lẻ cho một mục đích trong toàn bộ hệ thống rộng lớn hơn của Apple trong khi mục đich của Google thì mơ hồ hơn.

Google đưa ra hàng loạy dịch vụ và sản phẩm vì rất nhiều lý do, và có thể gã khổng lồ không thường xuyên có được một kế hoạch bao quát để kết hợp mọi thứ lại với nhau. Từ khi Larry Page trở thành CEO, điều này đã bắt đầu thay đổi. Nhưng quãng đường để kết hợp các yếu tố như sản phẩm, nhân lực và kết quả từ các phi vụ mua bán để tạo nên một nền tảng thống nhất như Google Now vẫn còn rất dài và đầy sóng gió.

 Hạnh Vũ/Thepassion.vn